“Silence is the virtue of fools”

Deze ging meteen goed van start toen ik als Professor Verheij werd aangekondigd. Natuurlijk was dat iets te hoog gegrepen, al moet ik zeggen dat de kwaliteit van de ‘andere’ professoren en sprekers af en toe op z’n minst discutabel was te noemen. Wat dat betreft was de conferentie er een van hoogte- en dieptepunten, maar uiteindelijk hebben er goede discussies plaatsgevonden tussen experts uit respectievelijke disciplines als ‘media and HIV/AIDS’, ‘AIDS and Pharmacology’, ‘Symbolic Rhetoric’, ‘AIDS and Sexuality’, ‘AIDS and Power’, ‘the Youth and AIDS’. Er waren afgezanten uit Botswana, Zimbabwe, Namibië, de VS, Engeland, België, Zuid-Afrika (waaronder zwaargewichten als Piet Swanepoel en Elvis Saal), Duitsland, India, Nigeria, Kameroen en niet te vergeten natuurlijk Nederland. Samen met professor Jansen van de Radboud Universiteit Nijmegen en 4 studenten (waaronder goede vriend Julien) die op dit moment in Limpopo onderzoek doen in het kader van het hacalara-project vertegenwoordigde ik Nederland.

De eerste keynote spreker begon over het feit dat man-vrouwverhoudingen niet zo slecht zijn in Zuid-Afrika als vaak in de literatuur wordt voorgesteld. Zijn volgende zin echter, deed anders vermoeden: “Women are not as passive as Western researchers think. Of course, women are not the head of a family. You could see the man as the ‘head’ of the family. Women however, are the ‘neck’ of a family, and a head cannot do without the neck. For example, they can occupy themselves with kitchen issues.” De toon was gezet… Niet veel later betoogde een andere spreker hartstochtelijk dat we veel meer moeten focussen op traditionele medicijnen zoals ‘the African potato’ en herbal medicines om AIDS te ‘behandelen’ in plaats van anti-retroviral drugs (conventionele medicijnen die hun werking wél hebben bewezen). Dit zijn slechts enkele voorbeelden die uitstekend laten zien waar sommige van de pijnpunten liggen bij de bestrijding van AIDS.

Met betrekking tot mijn eigen presentatie ben ik tevreden: er barste een flinke discussie los naar aanleiding van m’n af en toe behoorlijk schokkende bevindingen, maar het compliment: “It is a shame that they gave you a masters degree instead of a doctors degree for your work” gaf de algemene tendens aardig weer…

Dezelfde avond werden we in het prachtige stadhuis van Durban in Victoriaanse stijl ontvangen door de mayor. De conclusie na drie dagen conferentie was duidelijk: de ‘golden bullet’ bestaat niet, maar de enige manier om de verspreiding van AIDS een halt toe te roepen is kennis vanuit verschillende disciplines met elkaar te verbinden om zo optimaal gebruik te maken van elkaars expertise. Alleen op deze manier kunnen we op termijn hoofd bieden aan de ziekte die elke dag duizenden slachtoffers vergt. Het vereist meer dan deze blog om de grote problemen te verklaren die de strijd tegen HIV/AIDS met zich meebrengt, maar bij gebrek aan een medische oplossing, ligt de oplossing op dit moment nog steeds in educatie en gezondheidsvoorlichting.

Uiteindelijk moet een gedragsverandering (bv, Abstain, Be faithful & Condomize) bij de doelgroep worden bewerkstelligd. Omdat het, zoals bij PR, soms moeilijk is om vast te stellen wat het werkelijke resultaat van een boodschap is, moeten we misschien allereerst tussenvariabelen gaan meten om succes vast te stellen (wordt de boodschap überhaupt opgevangen? wordt er over de boodschap gepraat?), omdat het moeilijk is (in)directe gedragsveranderingen naar aanleiding van een boodschap vast te stellen.

Volgende keer meer over een tweedaagse jachttoer op de grens met Botswana, de schijnbaar onoverkomelijke verschillen tussen zwart en blank en bezoek aan Anny, Irad en de weeskinderen…stay tuned!


“Soet bly en mooi wees, als jy moet stoet wees, doe het voor die regte redes…”